กรรมการบริษัทคือใคร มีหน้าที่อะไร และต่างจากผู้ถือหุ้นอย่างไร

หลายกิจการเริ่มต้นจากการตั้งกรรมการตามความสะดวก เช่น ให้ผู้ก่อตั้งหรือคนในครอบครัวเป็นผู้ลงนาม แต่เมื่อธุรกิจเริ่มมีพนักงาน มีรายได้ และมีสัญญากับคู่ค้า บทบาทของกรรมการจะมีผลต่อความเสี่ยงและการตัดสินใจมากขึ้นเรื่อย ๆ

กรรมการบริษัทคือใคร

กรรมการบริษัทคือบุคคลที่มีอำนาจบริหารและเป็นตัวแทนของบริษัทตามที่ระบุในเอกสารจดทะเบียนและเงื่อนไขการลงนามของบริษัท โดยอำนาจอาจอยู่ที่กรรมการคนเดียวหรือหลายคนร่วมลงนาม ขึ้นอยู่กับที่จดไว้กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ในเชิงปฏิบัติ กรรมการจึงไม่ใช่แค่คนเซ็นเอกสาร แต่เป็นผู้ที่ต้องรับรู้ภาพรวมของรายได้ ค่าใช้จ่าย สัญญาสำคัญ และความเสี่ยงด้านภาษีของกิจการด้วย

หน้าที่หลักของกรรมการในธุรกิจ SME

• อนุมัติและลงนามเอกสารสำคัญของบริษัท
• ดูแลให้บริษัทมีระบบบัญชี ภาษี และเอกสารที่เหมาะสม
• ติดตามสถานะเงินสด หนี้สิน และภาระผูกพันที่สำคัญ
• กำหนดทิศทางการบริหารร่วมกับผู้ถือหุ้นหรือทีมผู้บริหาร
• สื่อสารและประสานงานกับธนาคาร สำนักงานบัญชี และคู่ค้าในเรื่องสำคัญ

กรรมการต่างจากผู้ถือหุ้นอย่างไร

ผู้ถือหุ้นคือเจ้าของเงินลงทุนในบริษัท ส่วนกรรมการคือผู้มีอำนาจบริหารและลงนามแทนบริษัท คนหนึ่งอาจเป็นทั้งผู้ถือหุ้นและกรรมการก็ได้ แต่สองบทบาทนี้ไม่เหมือนกัน หากเป็นผู้ถือหุ้นอย่างเดียว อาจไม่มีอำนาจลงนามหรือบริหารประจำวัน

การแยกบทบาทนี้ให้ชัดช่วยให้ธุรกิจจัดโครงสร้างอำนาจได้ดีขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีนักลงทุนเข้ามาเพิ่ม มีการแบ่งสายงานผู้บริหาร หรือมีผู้ร่วมก่อตั้งหลายคน

ความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย

สรุป

กรรมการบริษัทคือคนที่ต้องเชื่อมโลกของเอกสาร กฎหมาย การเงิน และการตัดสินใจทางธุรกิจเข้าด้วยกัน ยิ่งบทบาทนี้ชัด ธุรกิจก็ยิ่งบริหารความเสี่ยงได้ดีขึ้น โดยเฉพาะเมื่อกิจการเริ่มเติบโตและมีผู้เกี่ยวข้องมากขึ้น