สินเชื่อ OD หรือวงเงินเบิกเกินบัญชีเป็นเครื่องมือทางการเงินที่หลายกิจการใช้เมื่อเงินเข้าและเงินออกไม่ตรงจังหวะกัน เช่น ต้องจ่ายเงินเดือนก่อน แต่ยังเก็บเงินจากลูกค้าไม่ครบ อย่างไรก็ตาม OD เหมาะกับการแก้ปัญหาระยะสั้นมากกว่าการพยุงปัญหาโครงสร้างระยะยาว
สินเชื่อ OD คืออะไร
OD ย่อมาจาก overdraft เป็นวงเงินที่ธนาคารอนุญาตให้ธุรกิจเบิกใช้เกินยอดเงินคงเหลือในบัญชีได้ตามวงเงินที่อนุมัติ โดยธุรกิจจะเสียดอกเบี้ยเฉพาะจำนวนที่ใช้จริงและตามระยะเวลาที่ใช้
ข้อดีคือยืดหยุ่นและดึงมาใช้ได้เร็วเมื่อมีช่องว่างชั่วคราวของกระแสเงินสด แต่ข้อเสียคือหากใช้เป็นประจำโดยไม่เคลียร์ยอด วงเงินนี้จะค่อย ๆ กลายเป็นหนี้หมุนค้าง
OD ต่างจากสินเชื่อระยะยาวอย่างไร
สินเชื่อระยะยาวเหมาะกับการลงทุนที่มีแผนคืนชัด เช่น ซื้อเครื่องจักร หรือขยายสาขา แต่ OD ถูกออกแบบมาช่วยเงินทุนหมุนเวียนระยะสั้น เช่น รอเก็บเงินจากลูกค้า หรือรองรับช่วงสต๊อกสูงชั่วคราว
ถ้าธุรกิจนำ OD ไปใช้ซื้อสินทรัพย์ระยะยาวหรืออุดขาดทุนต่อเนื่อง อาจสะท้อนว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่สภาพคล่องระยะสั้น แต่อยู่ที่โมเดลรายได้หรือโครงสร้างต้นทุนของกิจการ
ธนาคารมักดูอะไรเมื่อธุรกิจขอ OD
- ความสม่ำเสมอของรายรับใน bank statement
- ความสามารถในการปิดยอดหรือหมุนคืนวงเงิน
- อัตรากำไรและภาพรวมผลประกอบการ
- ภาระหนี้เดิมและรอบเก็บเงินจากลูกค้า
- เอกสารประกอบ เช่น งบการเงิน รายการเดินบัญชี และข้อมูลผู้ถือหุ้นกรรมการ
ใช้ OD อย่างไรให้เป็นเครื่องมือ ไม่ใช่ภาระ
ก่อนใช้ OD ทุกครั้ง เจ้าของควรตอบให้ได้ว่ากำลังรอเงินจากเหตุการณ์ใด และเงินก้อนนั้นจะเข้ามาปิดยอดเมื่อไร หากตอบไม่ได้ชัด แปลว่ากำลังใช้ OD เพื่อแก้ปัญหาที่ลึกกว่าสภาพคล่องระยะสั้น
การมีรายงานกระแสเงินสดล่วงหน้าอย่างน้อย 4-8 สัปดาห์ จะช่วยให้เห็นว่า OD ควรใช้เมื่อไร ใช้เท่าไร และจังหวะไหนควรชำระคืนเร็วที่สุดเพื่อลดดอกเบี้ย
สรุป
OD เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์มากเมื่อธุรกิจใช้เพื่ออุดช่องว่างเงินสดระยะสั้นและมีแผนคืนชัด แต่ถ้าใช้เพราะกำไรไม่พอหรือเงินจมในสต๊อกนานเกินไป ควรกลับมาดูโครงสร้างธุรกิจควบคู่กัน ไม่ใช่หวังพึ่งวงเงินอย่างเดียว