เจ้าของกิจการจำนวนมากคุ้นกับประโยคว่า “รวม VAT แล้ว” แต่เมื่อถึงเวลาต้องแยกภาษีออกจากยอดรวมจริงกลับยังสับสน บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจทั้งหลักคำนวณและมุมที่ต้องระวังเวลาใช้งานกับใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษี
คำนวณ VAT กรณีราคายังไม่รวมภาษี
ถ้าราคาขายที่ตั้งไว้ยังไม่รวม VAT วิธีคิดคือเอาราคาสินค้าหรือบริการคูณ 7% เพื่อหาภาษีมูลค่าเพิ่ม จากนั้นนำยอดก่อน VAT บวกภาษีเพื่อให้ได้ยอดสุทธิที่ลูกค้าต้องชำระ
ตัวอย่างเช่น หากค่าบริการ 10,000 บาท VAT จะเท่ากับ 700 บาท และยอดรวมที่เรียกเก็บคือ 10,700 บาท วิธีนี้เหมาะกับกิจการที่ต้องการเห็นรายได้ก่อนภาษีอย่างชัดเจน
ถอด VAT เมื่อราคารวมภาษีแล้ว
ถ้ายอดที่มีอยู่เป็นยอดรวม VAT แล้ว และต้องการรู้ว่ายอดก่อน VAT เท่าไร ให้ใช้สูตร ยอดก่อน VAT = ยอดรวม / 1.07 ส่วน VAT = ยอดรวม - ยอดก่อน VAT วิธีนี้ใช้บ่อยเวลาตรวจเอกสารจากคู่ค้า หรือเวลาต้องย้อนดูว่ายอดขายที่รับเงินมาแล้วมีภาษีเท่าไร
เช่น ลูกค้าจ่ายมา 10,700 บาท ยอดก่อน VAT จะเท่ากับ 10,000 บาท และ VAT เท่ากับ 700 บาท การถอดแบบนี้สำคัญมากเวลาทำรายงานภาษีขายให้ตรงกับใบกำกับภาษี
กรณียังไม่รวม VAT
ราคาขาย 5,000 บาท → VAT 350 บาท → ยอดรวม 5,350 บาท
กรณีรวม VAT แล้ว
ยอดรับ 5,350 บาท → ยอดก่อน VAT 5,000 บาท → VAT 350 บาท
จุดที่เจ้าของกิจการมักพลาด
- ตั้งราคาขายโดยไม่ชัดว่ารวม VAT หรือยัง ทำให้กำไรจริงต่ำกว่าที่คิด
- ออกใบเสนอราคากับใบกำกับภาษีคนละฐานราคา จนลูกค้าสับสน
- ลืมแยกเครดิตโน้ตหรือส่วนลดออกจากฐานภาษี
- นำรายได้ที่ไม่อยู่ใน VAT ไปรวมคำนวณแบบเดียวกับรายได้ที่ต้องเสียภาษี
ทำไมควรให้บัญชีและฝ่ายขายใช้วิธีคิดเดียวกัน
ถ้าทีมขายตั้งราคาแบบหนึ่ง แต่ทีมบัญชีบันทึกอีกแบบหนึ่ง ตัวเลขยอดขายและ VAT จะเริ่มไม่ตรงตั้งแต่ต้นทาง ยิ่งธุรกิจมีหลายช่องทางขาย ความคลาดเคลื่อนจะยิ่งมากขึ้น
การกำหนดว่าเอกสารทุกใบต้องระบุชัดว่า “ยังไม่รวม VAT” หรือ “รวม VAT แล้ว” พร้อมมีตัวอย่างคำนวณกลางให้ใช้ร่วมกัน จะช่วยลดทั้งข้อผิดพลาดและเวลาตรวจทานเอกสาร
สรุป
การถอด VAT ไม่ยากถ้าเข้าใจว่ากำลังคำนวณจากยอดก่อนภาษีหรือยอดรวมภาษีแล้ว จุดสำคัญไม่ใช่แค่จำสูตร แต่ต้องทำให้ทีมขาย ทีมบัญชี และเจ้าของกิจการใช้ฐานราคาเดียวกันเพื่อให้รายได้ ภาษี และกำไรตรงกัน